Beyin, Metindeki önemli Bilgileri Aramak için Minimum Çabayı Kullanır

İnsan beyni, en önemli bilgileri tanımlamak için kullanılan kaynakları düzenleyerek okuma yaparken gereksiz çaba sarf etmekten kaçınır.

Araştırmacılar, beyin aktivitesini analiz ederek beynin kaynak kullanımını düzenlediğini ve en önemli bilgileri belirlemeye çalıştığını buldular.

Yakın zamanda tamamlanan bir çalışma, insan beyninin gereksiz çaba sarf etmekten kaçındığını göstermektedir. Bir kişi okurken, bilişsel kapasitesinin mümkün olduğunca azını işlemeye adayarak mümkün olduğunca fazla bilgi edinmeye çalışır.

Bu, Helsinki Üniversitesi’nde bilgisayar bilimi ve psikoloji uzmanları tarafından Mayıs ayında Scientific Reports dergisinde yayınlanan bir makalede sunulan bir bulgudur.

Araştırmaya göre beyin, okunmakta olan içeriğin göreceli önemini dikkate alarak bilgiyi işliyor. Beyin okunan kelimelerin anlamını yorumlarken, metnin içeriği hakkında mümkün olduğunca fazla bilgi sağlayan kelimeleri yorumlamaya kaynak tahsis etmeye çalışır.

Önceki çalışmalar, kelime uzunluğunun ve sıklığının yanı sıra cümlelerdeki cümlelerde yer alan sözdizimsel ve anlamsal hataların beyin aktivitesini dile etkilediğini göstermiştir.

Son zamanlarda yayınlanan çalışmada, perspektif bireysel cümlelerin, söylem seviyesinin üzerindeki seviyeye genişletildi. Altı cümle paragrafları kullanılarak incelenmiştir. Bu düzeyde, kelimeler arasındaki ilişki giderek karmaşıklaşmakta ve bağlamın tek tek kelimeleri yorumlamadaki önemi artmaktadır. Söylem düzeyinde, şu ana kadar beynin bilgi işlemesi hakkında çok az şey bilinmektedir.

Yüksek ve Düşük Bilgi Değeri Arasındaki Fark

Araştırmacılar, kelimelerin informativitesini belirlemek için bilgi teorisine dayanan bir model geliştirdiler ve bunları beyin aktivitesi ile ilişkilendirdiler. Elektroensefalografi (EEG) kullanarak beyin aktivitelerini kaydederken gönüllülerin Wikipedia girişlerinden cümleler okumasını sağlayarak bir çalışma gerçekleştirildi. EEG’de yüksek ve düşük değerli kelimelerin okunmasına yanıt olarak seçici bir elektriksel beyin potansiyeli gözlenmiştir.

Birisi ‘Kediler küçük, genellikle tüylü memeliler’ cümlesini okuduğunda, “memeli” ve “tüylü” gibi kelimeler belirli bir beyin aktivitesi modelini çağrıştırır. Bu, beynin bilgiyi verimli bir şekilde işlediğini göstermektedir: çabalarını, mesajın anlaşılmasında en fazla katma değerin kazanılacağı yerlere yoğunlaştırmak,” diyor araştırmaya katkıda bulunan kıdemli bir araştırmacı olan Michiel Spapé.

İlgili bir bulgu, AI tabanlı teknikler kullanılarak, tek tek kelimelere ait beyin ölçümlerinin, okunan kelimeler için bilgi kazanımının düşük veya yüksek olup olmadığını tahmin etmek için kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Sonuç olarak, içeriğin kendisine erişmeden insanlar tarafından işlenen içeriğin bilgi kazancını tahmin edebiliyoruz. Bunun yerine, sadece beyin ölçümlerini kullanıyoruz”diyor Helsinki Üniversitesi’nde eğitimden sorumlu Akademi araştırma görevlisi Tuukka Ruotsalo.

Sonuçlar, insanlar çeşitli bilgi türlerini algılayıp işlerken beyin fonksiyonlarını gözlemleyen gelecekteki beyin-bilgi arayüzlerinde kullanılabilir.

Ruotsalo, “Bu tür uygulamalar, örneğin sağlık hizmetlerinde veya gelecekte sıradan tüketicilerin zevklerini, değerlerini ve düşüncelerini modellemede bile kullanılabilir” diyor.

Ruotsalo araştırmanın sadece temel aşamasında olduğunu belirtiyor.

Çeviren: Sıla Yalçınöz

Kaynakça: Neuroscience News

Bir cevap yazın