Garip Kafa Şekilleri: Nefertiti, Akhenaten ve Tut’u Yeniden Değerlendirmek

Kafaları tuhaf şekillerde sıkıştırmak, Eski Mısır da dahil olmak üzere birçok kökene sahiptir.

Çin’den gelen iki rapor beni kafa bağlanmalarına tekrar bakmam için harekete geçirdi –onlar kasıtlı olarak bebeklerin kafalarını garip şekillere dönüştürüyor. Antropologlar tarafından yapay kraniyal deformasyon olarak bilinen bu, özellikle çarpıcı bir kalıcı vücut modifikasyonudur. Dünya genelinde örnekler bildirilmiştir. Bununla birlikte, kafa bağlaması açıkça tek bir yerde değil, birçok farklı yerde bağımsız olarak ortaya çıkmıştır. Bir bebeğin kafasını birkaç yıl boyunca dikkatli bir şekilde bağlamayı gerektiren ayrıntılı bir işlemdir. Öyleyse bu kadar çok kökeni nasıl açıklayabiliriz?

C:\Users\Metropol\Desktop\head_binding_congo_slave_girls_wikimed.jpg

Balolo Mission için çalışan misyonerler tarafından derlenen bir koleksiyona dahil olan Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde uzun kafalı köle kızları gösteren resim (1900-1915). Muhtemelen Mangbetu halkı tarafından uygulanan kafa bağının bir sonucu olarak her iki kadının da kafaları uzamış.

Çoklu Kökenler

Kafa bağlamanın dünya çapında dağılımı, Kuzey ve Güney Amerika, Afrika, Avrupa, Asya ve Avustralasya’dan iyi belgelenmiş örnekleri içermektedir. Birçok vaka sadece arkeolojiden bilinmektedir, ancak bazıları tarihsel olarak yenidir. Sistematik kafa bağlaması, Kongo halkı olan Mangbetu tarafından iyi bilinir ve Wikipedia esrarengiz bir şekilde “kökeninin eski Mısır’a kadar uzantığını” belirtir. Bununla birlikte, kafa bağlama genellikle görünüşte doğrudan bağlantılar olmadan sadece birkaç lokalize popülasyonda düzensiz olarak gerçekleşir.

C:\Users\Metropol\Desktop\cradleboarding_combo_mason_1887.jpg

Sol: Bebek arabası için tasarlanmış Algonquin beşik tahtası. Sağda: Chinookan kızak, taşıma sırasında bebeğin kafasını düzleştirmek için tasarlanmıştır. Kaynak: Mason’daki rakamlardan uyarlanmıştır (1887); Kamusal alanda çalışın.

İlk başta, böyle karmaşık bir geleneğin bağımsız olarak birçok kez kaynaklanmış olması imkansız görünüyor. Bununla birlikte, 2016 blog yazımın önerdiği gibi, bebek taşıma cihazları makul bir ortak köken sağlıyor. Birçok toplumda, bebekler sıkıca bağlanmış bir beşiğe taşınmıştır. Bu özellikle Yerli Amerikalılar, özellikle Kanada ve ABD’de geniş bir alanı işgal eden Algonquin halkı için iyi belgelenmiştir.

ABD’nin Kuzeybatı Pasifik bölgesinde, Columbia Nehri boyunca küçük bir coğrafi bölgenin sakinleri olan Chinookan halklarından elde edilen kanıtlar, beşik yatılı ve kasıtlı kafa bağlama arasındaki önerilen bağlantıyı güçlendiriyor. Bazı Chinookan kabileleri, alnına sıkıca bağlanmış ek küçük bir tahtaya sahip değiştirilmiş bir beşik tahtası kullandı. Robert Ruby ve John Brown tarafından 1993 yılında Kuzeybatı Pasifik’teki Hint Köleliği kitabı, kafa bağlamanın üst düzey kabile üyeleriyle sınırlı olduğunu bildirdi. Düzleştirilmiş kafatasları olan bireyler, benzer şekilli kafalara sahip diğerlerini köleleştirmezken, yuvarlak kafalar alt statüyü işaret etti.

C:\Users\Metropol\Desktop\crandeform_map_enchevricciechina.jpg

Yakın tarihte yapay kafa şekillendirmenin dünya çapında dağılımını gösteren harita. Sarı beşgen, Ni ve diğ. (2019) ve Zhang ve diğ. (2019). Kaynak: 2016 yılında Enchev ve ark. (2010), Ricci ve ark. (2008).

Kuzeydoğu Çin’de Kafa Bağlama

Şimdi Çin’den gelen son iki rapora baktığımızda, kafa bağlanmasının nerede gerçekleştiğini gösteren önceki dünya haritaları, Çin için sadece birkaç vaka içerdi ve kuzeydoğuda hiç yoktu. İlk makalede, Xijun Ni ve meslektaşları Songhua Nehri’ndeki (Heilongjiang Eyaleti) bir sahada kasıtlı olarak deformasyon gösteren yetişkin bir erkek kafatası bulduklarını bildirdiler. 11.200 yıl öncesine tarihlenen eksik kafatası, Asya’dan bilinen en eski kafa bağlama vakasıydı.

Qun Zhang ve meslektaşları tarafından yazılan kuzeydoğu Çin’den kasıtlı kafatası modifikasyonu ile ilgili ikinci makale, Houtaomuga’dan (Jilin Eyaleti) deforme olmuş birkaç insan kafatası bildirdi. Ölçümler, 19 kişiden 11’inin yarısının kasıtlı deformasyon belirtileri gösterdiğini gösterdi. Üç tip tanımlanmıştır, ancak önden arkaya yassılaştırma en yaygın olanıydı. Tespit edilen vakalar özellikle 7.000 yıllık (5.000-12.000 yıl önce) geniş bir dönemi kapsamaktadır. Eserler ve eski DNA analizleri, kültürel ve genetik sürekliliği gösterdi ve kafatası deformasyonunun köklü bir geleneğini ortaya koydu.

Zamanla kafa bağlanmasında değişiklikler

Matthew Velasco’nun 2018 raporu, kafa bağlamanın zamanla nasıl geliştiği hakkında daha ayrıntılı bir anlayış sunuyor. Velasco, Peru Andlarında Colca Vadisi’nde yaşayan tek bir tarih öncesi nüfus olan Collaguas’ta kasıtlı kraniyal modifikasyondaki değişiklikleri izledi. Anketi, Wari ve Tiwanaku devletlerinin çöküşü ile İnka İmparatorluğu’nun yükselişi arasında sıkışmış olan “Geç Orta Dönem” (MS 1100-1450) hakkındaydı.

Kafatası şekillerini bir dizi radyometrik tarihe göre değerlendiren Velasco, erken ve geç fazları ayırt etti (MS 1150-1300, MS 1300-1450). Kafatası deformasyon sıklığı iki faz arasında önemli ölçüde yükseldi ve neredeyse% 39’dan% 74’e çıktı. Bu keskin artış, kafa şekillendirme uygulamalarının artan standardizasyonu ile ilişkilendirildi. Dört farklı kraniyal modifikasyon biçimi erken evrede kabaca eşit sıklıkta meydana gelirken, geç evrede baskın olan eğik bir kafatası tonoz şekli vakaların% 63’ünü oluşturmaktadır.

Velasco, Collaguas arasında kolektif kimlik için olası sonuçları araştırmaya devam etti. Kafa bağlama uygulamalarında gözlenen eğilimin, belirgin bir çatışma döneminde elit gruplar arasında işbirliğini kolaylaştırmış olabileceğini öne sürmüştür. Ayrıca Inka emperyalist genişlemesinden önce toplumsal eşitsizliğin artmasıyla bir ilişki önerdi. Çeşitli çalışmalar, yapay kranyal deformasyonun daha yüksek frekanslarının genellikle daha büyük bir sosyal kontrolü yansıttığını ve geniş bir sosyal ağ kimliğini güçlendirdiğini göstermiştir.

Eski Mısır’da kafa bağlama

Kafa bağlama yoluyla kasıtlı kafatası modifikasyonunun kapsamlı ama düzensiz oluşumu göz önüne alındığında, bu uygulama Firavun Akhenaten ve yakın ailesinin olağandışı kafa şekillerini açıklayabilir: Büyük Kraliyetindeki Eşi Nefertiti, altı kızının tamamı ve oğlu Tutankhamun. Çok sayıda heykel ve kabartma, genellikle yeni bir sanatsal konvansiyona atfedilmesine rağmen, göze çarpan kafa uzamasını gösterir.

Kafa bağlama olasılığını reddeden, Mısırbilimciler, Akhenaten ailesindeki garip kafa şekillerini açıklarken genellikle bir çeşit (muhtemelen kalıtsal) tıbbi sendromu tercih ettiler. Akhenaten’in hidrosefali (genellikle sofistike tıbbi müdahale olmadan erken ölümcül) geçirdiğine dair erken bir tavsiyenin reddedilmesinin ardından dikkat, vücudun hormon dengesini ciddi şekilde bozan Froehlich Sendromuna yöneldi. Ancak infertiliteye yol açan bu sendrom, Akhenaten’nin tartışmasız olarak, çocuklarıyla ile çatışıyor. Daha yeni bir ana aday, en azından erken ölüm gerektirmeyen ve doğurganlığa izin verebilecek Marfan Sendromu olmuştur. Ancak bu tür tüm teklifler ölümcül bir kusuru paylaşır: Hiçbir patolojik durumun simetrik kafa deformasyonuna neden olması muhtemel değildir.

Akhenaten aile üyelerinde kafa şekillerinin herhangi bir yorumuna karşı zorlu bir engel, ilişkileri ve çeşitli mumyaların kimlikleri hakkındaki kafa karışıklığıdır. Şimdiki bir öneri, Nefertiti’nin Akhenaten’nin kız kardeşi olması ve Tutankhamun’un yanı sıra altı kızı da doğurmasıydı. Genellikle bir kız çocuğunun (Ankhesenpaaten) sonunda Tutankhamun’un eşi olduğu kabul edilir. Ayrıca tartışmasız olan, Tutankhamun’a atfedilen mumyanın kimliğidir. Öte yandan, Krallar Vadisi’ndeki mumyalar sadece geçici olarak Akhenaten (muhtemelen KV55) ve Nefertiti (belki de “Genç Kadı ”, KV35YL) olarak tanımlanmıştır. Daha da kötüsü, Nefertiti’nin kökenleri ve nihai kaderi gizemle örtülüyor.

C:\Users\Metropol\Desktop\daynes_king_tut_bust_combo.jpg

Solda: Elisabeth Daynès, Tutankhamun büstünün adli rehberli kil rekonstrüksiyonunu tamamladı. Sağda: Kil heykelinin, Ceza Adli Tıp Kurumu tarafından sağlanan adli tıp profili üzerine bindirilmesi. Adli profil, yumuşak doku kalınlıklarının hesaplanan değerlerini gösterir. Kaynak: Her iki görüntü de Psychology Today’den alınmıştır.

Eski Mısır baş şekillerine olan yoğun ilgim, adli ilkelerin titiz uygulamasını kullanarak mükemmel kafa rekonstrüksiyonlarının heykeltraşlığı Fransız sanatçı Elisabeth Daynès tarafından hazırlanan bir Tutankhamun büstü tarafından tetiklendi. İlk olarak Elisabeth’in Tutankhamun büstü yan görünümünü gördüğümde, başının hayatın erken saatlerinde sıkıca bağlanmış olması gerektiğini hemen fark ettim. Uzun, düz tepeli kafa şekline ek olarak, taç üzerindeki küçük bir çöküntü, boynun arkasına yakın bir çöküntüye karşılık geldi. Göğüs, BT taramasından yeniden yapılandırılan kafatası şekliyle ikna edici bir şekilde eşleşir. KV55 kafatası – sahibi kim olursa olsun – kafa henüz yeniden yapılandırılmamasına rağmen çok benzer bir şekil gösteriyor

C:\Users\Metropol\Desktop\younger_lady_mummy_kv35_combo_wikimed_0.jpg Bazıları tarafından Nefertiti olarak tanımlanan “Younger Lady” mumyasının (KV35) profil ve ön görüntüleri. Görüntüler, eski mezar soyguncularına (sağ kol vücuttan yırtılmış, göğüs oyulmuş) atfedilen hasarı açıkça göstermektedir. Önden görünüm ayrıca sol yanak / çenede, bazılarının ölüm öncesi ölüm nedeni olarak yorumladığı geniş bir yaralanma gösterir. Kaynak: Wikimedia Commons’tan görüntüler; ilk olarak 1912’de yayınlanan Grafton Elliot Smith’in “Kraliyet Mumyaları” kitabından türetilmiştir.

Geçen yıl, büyük bir boşluğu dolduran Elisabeth Daynès, göze çarpan bir uzama gösteren mumyalanmış başın bir dökümüne dayanan Genç Kadın’ın adli olarak bilgilendirilmiş bir kafa rekonstrüksiyonu oluşturmak için görevlendirildi. Özetle, KV35YL ve KV55 mumyalarının gerçek kimlikleri ne olursa olsun, birkaç kişi için kasıtlı kafa şekli modifikasyonuna dair ikna edici kanıtlar vardır. Fakat bu uygulama görünüşe göre biri Akhenaten ve Nefertiti’ye, diğeri kızlarına ve Tutankhamun’a karşılık gelen iki kuşakla sınırlıydı.

C:\Users\Metropol\Desktop\nefertiti_bust_daynes_berlin_combo_0.jpg

Solda: Elisabeth Daynès (görevlendiren müşterinin talebini takiben ten rengi) tarafından yürütülen Genç Hanımın (Nefertiti?) Sağda: Büst genellikle El-Amarna, Mısır’dan Nefertiti’ye atfedildi (Neues Müzesi, Berlin). Kaynak: Sol: Görüntü, kullanım izniyle birlikte Elisabeth Daynès tarafından sağlanmıştır (© Sculpture Elisabeth Daynès). Sağda: Wikimedia Commons’ın görüntüsü; yazar Philip Pikart (kendi çalışması). Creative Commons Atıf-Benzer Paylaşım 3.0 Aktarılmamış lisansı ile lisanslanmış dosya.

Tesadüfi Modern bir Meslektaş

İronik olarak, kafa bağlama uygulaması yaygın olarak terk edilmiş olsa da, tesadüfi bir şekil değişikliği türü yaygınlaşmaktadır. Pediatrik topluluk, bebeklerin karınları üstünde uyuması için tavsiye edilmeyen on binlerce gereksiz çocuk ölümüne neden olduktan sonra, 1990’ların başında aniden tersine dönerek faydalı sonuçlar verdiler. Bununla birlikte, uzun süreler boyunca sırt üstü uyumak için körü körüne kısıtlanan bebekler, kafalarını deforme etmenin istenmeyen yan etkisine sahipti. Plajiyosefali olarak bilinen bir durumda, başın arkası düzleşir ve – beşikte yatılı gibi – sonuç olarak şekil tipik olarak asimetriktir çünkü kazayla oluşmuştur. Modern insan bebekleri, istenmeyen bozulmayı düzeltmek için genellikle kafa bağlamanın modern eşdeğeri olan kask takarlar.

Çeviri: Sıla Yalçınöz

Kaynak: Psychology Today

Bir cevap yazın