Uyku, Beyin Gelişimi ve Çocuklarda Ruh Sağlığı

İyi bir uyku beyin gelişimiyle nasıl ilgilidir?

Birçok çalışma, uyku, bilişsel performans ve çocuklarda ruh sağlığı arasındaki ilişkileri belgelemiştir. Bu ilişkilerin altında yatan sinirsel mekanizmalar büyük ölçüde bilinmemekle birlikte, beyin görüntüleme çalışmaları beynin hangi bölgelerinin dâhil olduğunu anlamak için yeni yollar sunmaktadır.

Yakın zamanda yazılmış bir makale, 9-11 yaşları arasında olan, ABD’deki çok çeşitli coğrafi, sosyoekonomik, etnik özelliklere ve sağlık özelliklerine sahip 21 ayrı bölgeden gelmiş, 11.000’den fazla çocuğun MRI taramaları üzerine bir çalışmayı anlatıyor. Ebeveynler, çocuklarının uyku sürelerini ve 10 farklı ruh sağlığı sorunu alanını soran bir anketi tamamladılar. Çocuklar da standardize bir bilişsel test bataryası ile değerlendirildi ve bir yıl sonra örneklem grubunun neredeyse yarısına tekrar anket uygulandı.

Ruh sağlığının tüm alanları içinde depresyon, en büyük ölçüde uyku ile ilişkili olandı. Daha uzun süre uyuyan çocuklar daha az depresyon ve daha yüksek bilişsel skorlar gösterdi. Daha uzun süre uyuyan çocukların telefonla, bilgisayarla vb. geçirdikleri ekran süresi daha azdır ve ayrıca bu çocuklar evlerinde ve yaşadıkları bölgede daha büyük bir güvenlik hissettiklerini bildirmişlerdir.

Resim: Pixabay

Daha az uyuyan çocuklarda, orbitofrontal korteks, prefrontal korteks, temporal korteks, precuneus ve supramarjinal girus dâhil olmak üzere birçok beyin bölgesinde alanlar ve hacimler daha küçüktü. Ayrıca düşük bilişsel skorlar, prefrontal ve anterior singulat korteks, medial orbitofrontal korteks, temporal korteks, insula, inferior parietal girus, talamus, kaudat ve putamende daha küçük alanlar ve hacimlerle ilişkili bulunmuştur.

Yapılan boylamsal bir çalışmada, ilk değerlendirildiğinde daha fazla ruhsal sağlık sorunu gösteren çocuklar, bir yıl sonra daha az uyku süresi gösterdi. Bu sonuç uyku ve ruh sağlığı arasındaki ilişkilerin çift yönlü doğasını vurgular. Kötü uyku ruh sağlığını tehlikeye atar ve ruh sağlığı sorunları da daha kötü uykuya sebep olur. İlişkilerin bir yıldan fazla bir sürede bulunması, uykunun ruh sağlığı üzerinde güçlü ve uzun süreli etkileri olduğunu gösterir.

Daha uzun ve daha kısa uyku süresi olan çocukların beyin yapısı üzerindeki değişiklikleri gösteren çok geniş ve çeşitli örneklemi olan ilk çalışma olmasından dolayı bu çalışma dikkat çekicidir. Hem yetişkinlerle hem de çocuklarla yapılan çalışmalar, öğrenme ve hafızanın güçlendirilmesi ve duyguların düzenlenmesi için uykunun önemini göstermiştir. Bu yeni kanıt, bu ilişkiler için biyolojik temeller hakkındaki anlayışımızı geliştirmektedir. Yeterli uyku her yaşta önemlidir, ancak- beyin gelişirken- çocuklukta iyi uyku, optimal sonuçlar için çok daha fazla önemlidir.

Çeviri: Ayşe Nur Balli

Kaynak: Psychology Today

Bir cevap yazın