Mona Lisa’nın Gülümsemesi

Nörobilimciler, Mona Lisa’nın ünlü esrarengiz gülüşünün, gerçek bir gülüş olmadığı sonucuna varıyor. Yeni bir araştırma, Mona Lisa’nın ünlü gülümsemesinin neredeyse “zorunlu” olduğunu ve Leonardo’nun onu kasten bu şekilde canlandırarak onun gülüşünün merak uyandırma olasılığını arttırdığını buldu.

Mona Lisa’nın ifadesinin gerçekliğini araştırmak ve dünyanın en iyi bilinen resmine nörobilimsel ilkeleri uygulamak için bir grup nörobilimci yola çıktı. St George’s, Londra Üniversitesi’nde, “Motor Kontrol ve Hareket Bozuklukları” grubunun bir parçası olan Dr. Lucia Ricciardi, hareket bozukluğu olan kişilerde yüz ifadesi ve yüz duygularının tanınmasına özel bir ilgi duymaktadır. Azalmış bir yüz ifadesiyle karakterize olan Parkinson hastalığı gibi durumlarla ilgili araştırmalar yapmış ve sağlıklı deneklerin yüz ifadelerini araştırmaya başlamıştır. Meslektaşları, Cincinnati Üniversitesi’nden Luca Marsili ve Roma’daki Sapienza Üniversitesi’nden Matteo Bologna ile birlikte, gizemli gülümsemenin sırlarının çözülüp çözülemeyeceğini bulmak için yola çıktı.

Araştırmacılar, ilk önce ifadenin mekanizmasını araştırdılar. Bunu yapmak için “kimerik yüz” tekniğini kullandılar; Mona Lisa’nın ağzını iki kısma ayırarak, her iki yarının ayna görüntüsünü yan yana yerleştirdiler. İki kimerik görüntü, 42 sağlıklı denekten oluşan bir grup tarafından değerlendirildi ve algılanan ifadeye göre derecelendirildi. Denekler, sol-sol kimerik görüntünün mutluluk gösterdiğini, sağ-sağ kimerik görüntünün daha az etkileyici, tarafsız veya hatta üzücü olarak algılandığı konusunda aynı fikirdeydiler. Bu, araştırmacıların Mona Lisa’nın asimetrik olarak gülümsediği sonucuna ulaşmasına yol açtı.

Araştırmacılar daha sonra nörobilimsel bilgilerini bu sonuca uyguladılar. Dr. Ricciardi bu durumu, “En güvenilen nörobilimsel teorilere göre, eğer bir gülümseme asimetrik ise, genellikle orijinal değildir. ‘Duchenne’ gülüşü dediğimiz şey, gerçekten kendiliğinden olan bir gülüştür, iki taraflı ve simetriktir. Aynı zamanda üst yüz aktivasyonu ile de karakterize edilir ve bu da bu portrede böyle görünmüyor. ” diye açıkladı. Daha yakın zamanlarda, Paul Ekman’ın bu alanda yaptığı araştırma asimetrik gülüşlerin samimiyetsizlik ya da yalan belirtisi olabileceğini öne sürdü.

Mona Lisa’nın gülümsemesi ‘zorunlu’ ise, bunun anlamı ne olabilir? Dr. Ricciardi şunları söyledi: “Tabii ki, bir resim için uzun süre poz vermenin zorlama bir ifadeye yol açacağını biliyoruz. Ama aynı zamanda, Leonardo’nun bir “sfumato” ustası olduğunu da biliyoruz – ifadeyi göstermek için kullanılan gölgeleme tekniği. Bir gülümseme yaratmak için onun sol dudağını kasten kaldırdı. İki taraftaki dudağın kıvrılmasının ve göz çevresine kıvrım eklemenin gerçek bir gülümsemeyi göstereceğini biliyordu ve Duchenne’in 1800’lerdeki çalışmasından yüzlerce yıl önce bu bilgiye sahipti. Bu yüzden, bu asimetrinin kasıtlı bir eylem olduğunu varsaymaktan zevk aldık. Hala bilmediğimiz şey onu bu şekilde canlandırmasının nedeni ve onun gülümsemesi her zaman olduğu kadar zor kalacak!”

Çeviri: Mehmet Çağlar Akyiğit

Kaynak: neurosciencenews.com

Bir cevap yazın